काठमाडौँ/ देशको मूल कानुन संविधान बनाउने जिम्मा पाएको संविधानसभामा पाँच सय ९८ सभासद् छन् । ६ सय १ सभासद् रहने उल्लेख भए पनि दुई जना सभासद् मनोनित बाँकी छन् । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका सभासद् सूर्यबहादुर थापाको निधनपछि एक पद रिक्त छ ।
सभासद्को जिम्मेवारी जनतालाई मान्य हुने संविधान निर्माण गर्ने हो ।  सबैलाई मान्य हुने संविधान  बनाउने सभासद् विज्ञ हुनु आवश्यक छ । तर, एक सय बढी सभासद्को शैक्षिक योग्यता एसएलसी वा त्यो भन्दा कम छ । झण्डै दुई दर्जन साधारण लेखपढ गरेका सभासद् छन् ।
सभासद्को योग्यताको प्रमाणपत्र खोज्दा नेपाली कांग्रेसका सभापति सुशील कोइराला र एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले नै आधिकारिक शैक्षिक योग्यता प्रष्ट पारेका छैनन् । प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका कोइरालाले शैक्षिक योग्यता लुकाएका  भने ओलीले पनि ‘अनररी पीएचडी’ उल्लेख गरेका छन् । एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमाल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले भने शैक्षिक योग्यतामा स्नातक उल्लेख गरेका छन् ।
एमाले उपाध्यक्ष विद्यादेवी भण्डारी, उपमहासचिव विष्णु पौडेललगायतका नेताले आफ्नो शैक्षिक योग्यता सार्वजनिक गर्न चाहेका छैनन् । उपाध्यक्ष बामदेव गौतम, अष्टलक्ष्मी शाक्य, एमाले अनुशासन आयोगका अध्यक्ष अमृत बोहोरालगायतका नेताको शैक्षिक योग्यता एसएलसी वा त्यो भन्दा कम छ । श्रम तथा यातायात राज्यमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका प्रत्यक्ष निर्वाचित सभासद् टेकबहादुर गुरुङले पनि संविधानसभामा शैक्षिक योग्यता खुलाएका छैनन् ।
सभासद्को योग्यताको प्रमाणपत्र खोज्दा नेपाली कांग्रेसका सभापति सुशील कोइराला र एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले नै आधिकारिक शैक्षिक योग्यता प्रष्ट पारेका छैनन् । प्रधानमन्त्री समेत रहेका कोइरालाले शैक्षिक योग्यता लुकाएका छन् भने ओलीले पनि ‘अनररी पीएचडी’ उल्लेख गरेका छन् । एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमाल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले भने शैक्षिक योग्यतामा स्नातक उल्लेख गरेका छन् ।
कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्यसमेत रहेका सभासद् फरमुल्लाह मन्सुर, मानबहादुर विश्वकर्मालगायतका नेताको पनि शैक्षिक योग्यता एसएलसी भन्दा कम छ ।  संविधानसभाकी उपाध्यक्ष ओनसरी घर्तीको पनि शैक्षिक योग्यता एसएलसी मात्र छ । उनी पूर्व मन्त्री पनि हुन् । राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले शैक्षिक योग्यता उल्लेख गरेका छैनन् ।  केसीसँग शैक्षिक योग्यताका बारे जिज्ञासा राख्दा उनले स्नातक गरेको बताए ।
संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने नेपाली कांग्रेसका चार जना सभासद्ले शैक्षिक योग्यता स्वअध्ययन लेखेका छन् । अमरसिंह पुन, ललितजंग शाह, लीला कोइराला र लक्ष्मीदेवी भण्डारीले स्वअध्ययन उल्लेख गरेका हुन् । त्यस्तै, कांग्रेसकै कल्पना सोव, प्रमिलादेवी दास, महेन्द्र कुमारी लिम्बू, ज्ञानकुमारी छन्त्यालले शैक्षिक योग्यता साधारण लेखपढ उल्लेख गरेका छन् ।
 एमाओवादीकी सभासद् दिमाया थामी साक्षर हुन्् भने फूलझरी देवीको शैक्षिक योग्यता साधारण लेखपढ मात्र उल्लेख छ । तमलोपाका राजकुमारी गडेरियाकको शैक्षिक योग्यता साधारण लखेपढ उल्लेख छ भने राप्रपा नेपालका रेशमबहादुर लामाको पनि शैक्षिक योग्यता साधारण लेखपढ नै उल्लेख छ ।
नेकपा एमालेकी कमलादेवी महतोले स्कूल तह उल्लेख गरेकी छिन् भने कल्पना शर्मा जोशी, चन्द्रबहादुर गुरुङ, धना पहरीको शैक्षिक योग्यता साधारण लेखपढ छ । ज्ञानुदेवी गैरे, रवनी चौधरी, रामअवतार पासवान र विचारी यादवको शैक्षिक योग्यता साक्षर उल्लेख छ ।
मधेशी जनअधिकार फोरम नेपालका जन्नतुन निसा धनियाको शैक्षिक योग्यता समान्य लेखपढ छ भने तराई मधेश सद्भावना पार्टीकी अमेरिका कुमारीको शैक्षिक योग्यता पनि साक्षर उल्लेख छ ।
एमाओवादीकी सभासद् दिमाया थामी साक्षर हुन् भने फूलझरी देवीको शैक्षिक योग्यता साधारण लेखपढ मात्र उल्लेख छ । तमलोपाका राजकुमारी गडेरियाकको शैक्षिक योग्यता साधारण लखेपढ उल्लेख छ भने राप्रपा नेपालका रेशमबहादुर लामाको पनि शैक्षिक योग्यता साधारण लेखपढनै उल्लेख छ ।

काठमाडौँ÷ सरकारको नेतृत्वकर्ता नेपाली काँग्रेसले आफनो महाधिवेशनको विषयमा नेकपा एमाले र एकीकृत नेकपा माओवादीसँग राय माग्ने तयारी गरेको छ । असोजको पहिलो हप्ता तोकिएको महाधिवेशन पनि संविधान निर्माणको कामले अनिश्चित भएपछि कांग्रेसले संविधान निर्माणमा केन्द्रित हुन्े कि महाधिवेशनमा भन्दै राय माग्न लागेको हो ।
अन्तरिम संविधानको निर्वाचन सम्बन्धि व्यवस्थामा कुनैपनि दलले पाँच वर्षभित्रमा महाधिवेशन नगरे दल नै अवैधानिक हुन्े व्यवस्था छ ।
कांग्रेसले असोजको पहिलो साता महाधवेशन गर्ने तयारी गरेपनि संविधान निर्माण प्रक्रियामा शीर्ष नेताहरु सहभागी भएपछि महाधिवेशन अन्यौलमा परेको छ । कांग्रेसको शुक्रबार बसेको पदाधिकारी बैठकले तोकिएको मितिमा महाधिवेशन गर्न सक्ने अवस्था नरहेको भन्दै अन्तरमि संविधान संशोधनका लागि एमाले र एमाओवादीको सहयोग माग्न लागेको हो ।
बैठकपछि कांग्रेस उपसभापति रामचन्द्र पौडेलले भदौ २० गतेभित्र संविधान नबने अन्तरिम संविधान संशोधन गर्ने विषयमा एमाले र एमाओवादीलाई सहयोग गर्ने कि नगर्ने भनेर प्रश्न सोध्ने बताए ।