जसरी मानव जातिसँगै यो नृत्यको जन्म भएको किंवदन्ती मानिन्छ । त्यसरी नै गीत, ताल र अभिनयको जन्म भएको मानिन्छ ।
छोटकरीमा भन्नुपर्दा ताल अथवा गीतको भाकामा आफ्ना मनमा लागेका तथा गीतले भनेका भावनालाई शरीरका अंगहरूद्वारा अभिनयको माध्यमले मनोरञ्जनका लागि प्रस्तुत गर्ने वा कलापूर्ण तरिकाले अभिव्यक्ति गर्नुलाई नृत्य मानिन्छ । सामान्यता, बाजाको नैनतालमा डुबी हावभाव गरी हात र खुट्टामा आँखा केन्द्रीत गरी नाचिने कलालाई पनि नृत्य मानिन्छ ।
हुन त, अहिलेसम्म नृत्य यही नै हो र यति नै हुन्छ भनेर कुनै सीमा कोरिएको छैन । लेखकहरूले जे बनाए पनि बाजा हो, उफ्रे नाच हो भन्ने उखान भनेजस्तै कुनै पनि गीतको तालमा शरीरको अंग ठीकसँग चलाएमा नृत्य हो भनिएता पनि नृत्य गर्दा कुनै कुराको भाव, अभिव्यक्त हुन जरुरी देखिन्छ । यो अभिव्यक्ति कलापूर्ण देखिन जरुरी हुन्छ । अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा मानव व्यवहारमा घटेको घटना, मानव समुदायमा गरिएको भाव नै नृत्य हो । अर्को कुरा मनबाट उठेको भावना वा कुनै कुराको अनुकरण गर्दै गीत तथा सङ्गीत बाद्यवादनमा ताल मिलाएर शरीरकै विभिन्न अङ्गद्वारा परम्परागत मान्यता अनुरुप अर्थपूर्ण तरिकाले प्रस्तुत गर्नु नै नृत्य हो । माथि लेखिएका कुराहरूका साथ लोक मान्यताअनुसार विभिन्न जातजाति, धर्म–संस्कृतिको परम्परा अनुसार चलिआएका रीतिरिवाज, सांस्कृतिक तथा व्यवहारिक चालचलनका नाचहरू नेपाली लोक नृत्य हुन् । 

संस्कृतिको धनी हाम्रो देश नेपालमा यस्ता सांस्कृतिक सम्पत्तिहरू असङ्ख्य छन् । यस्ता सांस्कृतिक सम्पत्तिको चर्चा गर्दा यहाँ बसोबास गर्दैै आएका आदिबासी जनजातिहरू र तिनीहरूको संस्कृतिको कुरा नै प्रमुख आउँछ र ती कुराहरूलाई चर्चामा ल्याउन आवश्यक पर्छ । जस्तै हाम्रो देशमा आदिबासीहरू राई, लिम्बू, गुरूङ्ग, मगर, शेर्पा, तामाङ्ग, नेवार, राजवंशी, बाँतर, धिमाल, सतार, थारु, मुसर, माझी, आठपरीया, कोचे, मेचे, दनुवार, सुरेल, जिरेल जस्ता थुप्रै जातिमा रहेका भाषा, संस्कृति, धर्म र परम्परा नै हाम्रो नेपालीका सांस्कृतिक सम्पत्ति हुन् । यिनै संस्कृतिलाई नै हामी लोक संस्कृति मान्छौं । वास्तवमा भन्नुपर्दा यिनै संस्कृति अन्तर्गत रहेका गीत तथा नृत्यलाई लोकगीत र लोक नृत्य भन्छौं । यिनै लोक संस्कृतिको आधारले सम्बन्धित समुदायको संस्कृति झल्काउँछ । यसरी हामीले परम्परागत रुप मानिँदै आएको हुनाले लोक संस्कृति महान् मानिन्छ ।
संसार भरीमा आफ्नो पहिचान गराउने माध्यममा त्यस देशको संस्कृति र कलाले पनि महत्वपूर्ण स्थान ओगट्छ । यसरी संस्कृति झल्काउने प्रमुख माध्यमहरू मध्ये नृत्य पनि प्रमुख हुन आउँछ । मानिसहरूमा जब चेतनाको विकास भयो, सामाजिक रुपमा बसोबास गर्न थाले र सामान्य नियम र नीतिमा समाज हिँड्न थाल्यो । तेरो र मेरो भावनाको विकास भयो । त्यसपश्चात मानिसहरू समूह–समूहमा विभाजित भए र आ–आफ्नो नीति, नियम र संस्कार निर्माण गर्न थाल्यो । त्यसरी सही संस्कार र परम्परालाई परापूर्व कालदेखि हालसम्म जानेबुझे बमोजिम मान्दै र मनाउँदै आएको संस्कृति नै वास्तवमा लोक संस्कृति हो । लोकसंस्कृतिहरू तथा लोकनृत्यहरू हामी विश्व समुदायमा परिचयको रुपमा भेटघाटको अवसर तथा आनन्द प्राप्तिको रुपमा र जाति झल्काउने जाति परिचयको रुपमा र परम्परागत कुराको संरक्षणको रुपमा लिन सक्छौं । यो आ–आफ्नो समूह र समुदायको वा जाति विशेषको छुट्टाछुट्टै हुन्छ । यही माध्यममध्ये लोकनृत्य एक हो र वास्तवमा लोक नृत्य नै त्यही हो जसले जाति विशेषको संस्कृतिलाई दर्शाउँछ ।                दमक–१३, झापा