झापा पोष्ट दैनिक

२४ वर्षे अर्जुन राई १२ वर्षको उमेरमा मोरङ, केरौन– ७ स्थित घरबाट भागेर पश्चिम पोखरा पुगे । घरबाट पढ्नका अल्छिले भागेको बालकले दुई वर्ष पोखरा पृथ्वीचोकको भद्रकाली नर्सरीमा फूल गोडेर पेट पाले । फूल पनि बिक्ने चिज रहेछ भन्ने उनले त्यहिँ थाहा पाए । घर फर्किएर मोरङकै उर्लाबारी र पथरीका नर्सरीमा तिनबर्ष काम गरे । कामको मेलो जानिसकेपछि उनले सात वर्ष अघि एक हजार पाँचसयका फुल किनेर ठेलागाडामा राखी पूर्वी मोरङका उर्लाबारी, मंगलबारे, पथरीका हाट र बस्ती डुलाए । पाँच वर्षअघि बिस हजार लगानी जुटाएर उर्लाबारी–२ मा उनी आफैंले खोले अलास्का नर्सरी । दैनिक दुई हजार पाँचसय माथिका फुल र बोटबिरुवा बिक्री भइरहेको बताउँने अर्जुन मासिक पच्चीस हजार जति नाफा भईरहेको बताउँछन् । प्लास्टिकको सानो थैलोबाट ठूलो थैलोमा सारिरहेका लालुपातेका हुर्कदाँ बिरुवा देखाउँदै उनले भने, “ग्राहकले नर्सरीबाट लगे पचास रुपैँयामा दिन्छु ।” तर घरैमा लगिदिने अर्डर आयो भने दुरी हेरि उनी डेढसय सम्म लिन्छन् । लालुपाते, जेन्थस, हेबिस्कस, मुसुण्डा उनको नर्सरीका बढी चलेका आइटम हुन् । 

     दमक–१० की ४२ वर्षे सुशीला पौडेलले आठ वर्ष चलाएको कस्मेटिक पसल छोडेर धनलक्ष्मी नसरी शुरु गरेकी हुन् । दमक–८ ताराबारीमा रहेको आफ्नो र आफन्तको तीन बिगाहा खेतको चक्लामा दुई वर्ष अघि शुरु गरेको नर्सरी ब्रेक इभन प्वाइन्टमा पुगेको उनी सुनाउँछिन् । ४० लाखको लगानीमा खोलेको आठजना माली रहेको उनको नर्सरीको मासिक खर्च एकलाख हाराहारी छ । शुरुका २२ महिना खर्च नधानेको नर्सरी दुई महिनायता भने खर्च धान्ने स्थितिमा उक्लिएको छ । भन्छिन्, “अबका केहि महिनादेखि नाफामा जान्छु ।”
उनको नर्सरीमा भारतको कोलकताबाट आठ हजार रुपैयाँ गोटामा ल्याएका गमला सहितका चारवटा मध्ये दुईवटा जामियापाम बिक्री भएका छन् । सम्पन्न सोखीहरूले सजावटको लागि घरको प्रवेशद्वार राख्ने जामियापाम गोटाको सोह्र हजारको भाउमा बेच्ने गरेको उनी बताउँछिन् । सुशीला फूल व्यवसायबाट आनन्द र आम्दानी मिल्दै गएको बताउँछिन् ।
पुष्प व्यवसायीहरू भदौदेखि चौतसम्मका आठ महिनालाई फूल बिक्ने सिजन भन्छन् । सुशीलाको नर्सरीमा आउँदो सिजनको लागि मुसुण्डा, सितारा, गोदावरी फायरबल, पिटोनिया, मर्निङग्लोरीका पाँच÷पाँचसय बिरुवा तयार छन् । उनको नर्सरीमा एकसय २२ जातका फूल छन् । उनको नर्सरीले वार्षिक डेढ लाखको पाँगो माटो र गोबर खरिद गर्छ । आठ वर्ष भूमिगत जीवन बिताएका माओवादीको कोचिला राज्य समितिका पूर्व सदस्य उनका श्रीमान् लक्ष्मी राजनीतिबाट अलग हुँदैछन् । लक्ष्मी फूल खरिदको लागि भारतका कोलकता, सिलिगढी र दार्जिलिङ गइरहन्छन् । शहरिया घरहरूका छत र बार्दलीमा फूल हुर्काएर आनन्द महसुस गर्ने सोखीहरू पनि प्रशस्त छन् ।
दमक–११ की पूजा अग्रवाल तिनै मध्येकी एक हुन्, जसको घरको तेस्रो तल्लाको छतमा गज्जबको फुलबारी छ । साँझ बिहानको समय फुलबारीमा बित्छ उनको । छत र बार्दलीका सयवटा गमलामा पानी हाल्न उनलाई बिहान पौने घण्टा लाग्छ । तीन वर्षअघि घर बनाएपछि उनले स्थानीय र भारतको सिलीगढीबाट समेत गरि ५० हजारका फूल किनेको बताईन् । उनको छत बगैंचामा जडिबुटी र अरु बिरुवा पनि छन् ।” साँझ बिहान छतमा टहलिँदा तनाबबाट मुक्त भइन्छ” फुलका सोखी उनका श्रीमान अजय अग्रवाल भन्छन्, “फक्रिएको फुल हेर्दा मन आनन्दित हुन्छ ।”
व्यस्त शहरिया समाजमा फूलबारी हुने गरि जमिन नभएकाहरूका लागि छतको फुलबारी र बगैंचाले घर सुन्दर बनाउन सघाएको छ ।” कुनै नयाँ ठाउँमा जाँदा एउटा भएपनि बिरुवा ल्याउन भुल्दिनँ” हरित नगर बनाउन खुद्रा स्केलमा भएपनि व्यक्ति ब्यक्तिले काम थाल्नुपर्ने धारणा राख्ने अजय भन्छन्, “म अरुलाई पनि यहि आग्रह गर्दछु ।”

फूलका औधी सोखी छन् । दमक–११ का कर्म लामा पनि । उनको छतको बगैंचामा साठीवटा फूलका गमला छन् । त्यसबाहेक उनले छतमै आइसक्रिमका दशवटा बक्स पनि फूल हुर्काएका छन् । कुनै नयाँ ठाउँमा पुगेर फर्किंदा उनी एउटा भएपनि फूलको बिरुवा ल्याउँछन् । भन्छन्, “तनाव भयो भने म छत चढेर फूलबारी स्याहार्छु, आनन्द लाग्छ ।” प्रत्येक वर्ष उनी आठ–दश हजार फलमा खर्च गरिरहेको बताउँछन् ।